ALIMENTY A KORONAWIRUS
Epidemia koronawirusa dotknęła każdego z nas. Z dnia na dzień wprowadzono ograniczenia, które uniemożliwiły prowadzenie normalnego życia. Zamknięto szkoły, restauracje, teatry, ustanowiono limity osób przebywających w sklepach, wprowadzono pracę zdalną. Największy problem dotknął osoby, które miały stabilne zatrudnienie, dobrze prosperującą działalność gospodarczą i z dnia na dzień zostały zwolnione, albo uniemożliwiono im prowadzenie biznesu. Pozbawiono ich stabilizacji finansowej, a często i całkowicie środków do życia. Zgromadzone oszczędności wystarczyły jedynie na kilka tygodni, a perspektywa znalezienia pracy, z uwagi na występującą recesję, oddaliła się. Co w takiej sytuacji z zasądzonymi alimentami, wyliczonymi przez sąd na podstawie dotychczasowego dochodu, które mogą wynosić nawet kilka tysięcy złotych, a w obecnej sytuacji zobowiązany nie jest w stanie ich płacić?
1. Przesłanki zasądzenia świadczenia alimentacyjnego i jego zmiany.
Zgodnie z treścią art. 133 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – rodzice są zobowiązania do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z jego majątku wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania i wychowania. Ustalając ich wysokość, sąd bierze pod uwagę usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego – na moment orzekania. Co istotne, uwzględnia się również fakt sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Należy jednak pamiętać, że raz orzeczone alimenty nie pozostają na zawsze. Mogą zaistnieć bowiem takie sytuacje, które powodują, że osoba zobowiązana do ich zapłaty, z dnia na dzień pozbawiona zostaje możliwości wypełniania swojego obowiązku. Wówczas zgodnie z art. 138 k. r i o. „w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.”. Zmiana stosunku to nic innego, jak wystąpienie nowych okoliczności w zakresie usprawiedliwionych potrzeb dziecka bądź możliwości majątkowych i zarobkowych zobowiązanego. Jest to rozwiązanie, które może mieć zastosowanie właśnie w przypadku nieoczekiwanego zwolnienia z pracy z powodu koronawirusa, albo w przypadku utraty możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. W obecnej sytuacji, warto również przyjrzeć się usprawiedliwionym potrzebom dziecka, które z powodu sytuacji epidemicznej mogły ulec zmniejszeniu min. z uwagi na niemożność wychodzenia do kina, do teatru, uczestniczenia w zajęciach dodatkowych, wyjazdach i innych rozrywkach.
Co jednak istotne, zgodnie z orzecznictwem sądów powszechnych, sama utrata pracy, czy zmniejszenie bądź utracenie zarobków, nie powoduje automatycznie obniżenia alimentów. Liczy się bowiem nie tylko aktualna sytuacja majątkowa zobowiązanego, ale również to czy wykorzystał on wszystkie możliwości żeby ją polepszyć. Dziecko ma swoje minimalne potrzeby, które muszą zostać zaspokojone przez oboje rodziców.
2. Pozew o obniżenie alimentów wraz z wnioskiem o zabezpieczenie.
Żeby zainicjować postępowanie w przedmiocie obniżenia alimentów, należy złożyć pozew. W aktualnym stanie funkcjonowania sądów, czas rozpatrzenia takiego pisma może znacznie się wydłużyć. Niemniej jednak sądy powoli zaczynają działać w normalnym trybie, a im szybciej je złożymy, tym szybciej zostanie wszczęta sprawa.
Składając pozew o obniżenie alimentów, warto złożyć wniosek o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania postępowania. W jego przypadku należy jedynie uprawdopodobnić roszczenie tzn. wykazać, że możliwości majątkowe i zarobkowe uprawnionego uległy zmniejszeniu, albo usprawiedliwione potrzeby dziecka ograniczeniu. Pomimo tego, że w kodeksie postępowania cywilnego został wskazany termin na rozpatrzenie takiego wniosku, w rzeczywistości trwa to zdecydowanie dłużej, niemniej jednak z całą pewnością krócej niż wydanie ostatecznego orzeczenia. Udzielenie przez sąd zabezpieczenia pozwoli jak najszybciej obniżyć kwotę świadczenia alimentacyjnego, przynajmniej na czas trwania postępowania. Żeby uzyskać pozytywne rozstrzygnięcie, konieczne jest załączenie kompletu dokumentów już w momencie składania pozwu. Postanowienie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym, w związku z czym, to najszybszy sposób na chociaż tymczasowe ograniczenie nadmiernych zobowiązań alimentacyjnych.
3. Podsumowanie
Reasumując, utrata pracy czy znaczne ograniczenie wynagrodzenia, w związku z występującą sytuacją epidemiczną nie powoduje automatycznie zmniejszenia obowiązku alimentacyjnego. W tym celu należy złożyć pozew o obniżenie alimentów wraz z wnioskiem o wydanie przez sąd zabezpieczenia na czas toczącego się postępowania. Jego właściwe uzasadnienie, powołanie się na zmianę sytuacji majątkowej osoby zobowiązanej, ale również na panującą sytuację epidemiczną i zmniejszenie usprawiedliwionych potrzeb dziecka, zwiększą szansę pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy. Z każdej sytuacji jest wyjście, jednak niepłacenie zasądzonych alimentów narazi zobowiązanego na rosnące zadłużenie, a nawet na wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Zapraszam do kontaktu. Po zapoznaniu się ze stanem faktycznym oraz właściwymi dokumentami, przedstawimy możliwe kroki działania, a także wycenimy usługę.